Listeriose

Listeriose is een voedselinfectie die veroorzaakt wordt door de microbe Listeria monocytogenese. Door een verlaagde weerstand voor listeriose hebben (net) zwangere vrouwen tot 20 keer meer kans om besmet te worden in vergelijking met andere gezonde volwassen personen.

Indien je zwanger wil worden of (net) zwanger bent, hou je best rekening met preventieve maatregelen tegen listeriose:

  • Drink enkel gepasteuriseerde of UHT melk
  • Eet harde kazen
  • Vermijd zachte kazen bereid op basis van rauwe melk
  • Verhit kip, vlees, vis en schaal-/schelpdieren altijd voldoende
  • Vermijd risicoproducten. Dit zijn mogelijk gecontamineerde producten die gekoeld worden bewaard en daarna niet of onvoldoende worden verhit. Voorbeelden: (vegetarische) paté, gerookte of gemarineerde vis, voorgesneden salades, gerookte mosselen, softijs, ongekookte of onvoldoende gekookte kant-en-klare maaltijden.

Als je listeriose hebt, kan je symptomen van buikgriep ervaren zoals buikpijn, lichte koorts, misselijkheid, braken en/of diarree. Sommige mensen hebben geen symptomen. Wanneer je listeriose oploopt tijdens je zwangerschap, kan je baby besmet geraken. Dit kan leiden tot miskraam en vroegtijdige geboorte van de baby.

 

 

Preventieve maatregelen

Indien je zwanger wil worden of (net) zwanger bent, hou je best rekening met preventieve maatregelen tegen listeriose:

  • Drink enkel gepasteuriseerde of UHT melk
  • Eet harde kazen
  • Vermijd zachte kazen bereid op basis van rauwe melk
  • Verhit kip, vlees, vis en schaal-/schelpdieren altijd voldoende
  • Vermijd risicoproducten. Dit zijn mogelijk gecontamineerde producten die gekoeld worden bewaard en daarna niet of onvoldoende worden verhit. Voorbeelden zijn (vegetarische) paté, gerookte of gemarineerde vis, voorgesneden salades, gerookte mosselen, softijs, ongekookte of onvoldoende gekookte kant-en-klare maaltijden.
     

Voedselhygiëne

Naast het vermijden van een aantal voedingsmiddelen, is het ook belangrijk dat je aandacht hebt voor de voedselbereiding en een goede voedselhygiëne.

  • Voeding moet je goed koken, vooral wanneer het voedingsrestjes en kant-en-klare maaltijden, zoals verwerkt vlees, betreft. Die moet je opwarmen tot een temperatuur van minimum 71°C.
  • Daarnaast is het belangrijk dat je kruisbesmetting voorkomt. 
  • Alle vervalbare producten die voorgekookt of kant-en-klaar zijn, dien je zo snel mogelijk op te eten.
  • Ingevroren voedingswaren ontdooi  je het best in de koelkast, in de microgolfoven of in koud water dat regelmatig vervangen wordt. Ontdooien in de koelkast is de veiligste methode wanneer het gaat om voeding die kan bederven, zoals rundergehakt. Bewaar bederfelijke waren in je koelkast (1-5°C). Ontdooien in warm water of op kamertemperatuur, zoals op het aanrecht, doe je best niet omdat dit bacteriële groei toelaat.
  • Na contact met rauwe voeding (groenten, fruit, kruiden, vlees) was je grondig je handen.
     

Wat is veilig? Wat is te vermijden?

VEILIG

TE VERMIJDEN

Gepasteuriseerde melk of UHT (ultrahoge temperatuur behandelde) melk

Rauwe melk

Industrieel bereide yoghurt

 

Zachte en halfzachte kazen gemaakt van gepasteuriseerde of UHT melk zoals (kijk de verpakking na):

  • Gepasteuriseerde brie
  • Gepasteuriseerde feta
  • Mozzarella
  • Ricotta
  • Roomkaas
  • Cottage cheese
  • Gepasteuriseerde smeerkaas

Zachte kazen gemaakt van ‘rauwe melk’ of ‘au lait cru’ zoals:

 

  • Ongepasteuriseerde brie
  • Ongepasteuriseerde feta
  • Gorgonzola
  • Geitenkaas
  • Roquefort
  • Munster
  • Schimmelkaas
  • Blauwgeaderde kaas
  • ….

Harde kazen zowel gemaakt van gepasteuriseerde als niet gepasteuriseerde melk zoals:

  • Gouda
  • Parmezaanse kaas
  • Emmentaler
  • Gruyère
  • Edam
  • Cheddar
  • Stilton
  • Jarlsberg

 

Ingeblikte paté  (met mate gebruiken om te hoge dosis vitamine A te vermijden)

Paté (incl. vegetarische paté)

Ingeblikte of goed houdbare smeerproducten van vlees

Smeerproducten van vlees

 

(onverwarmde) fijne of verwerkte vleeswaren

Vissoorten indien goed gekookt en deel uitmakend van een warme maaltijd, zoals een ovenschotel.

Gekoelde, gerookte vis en zeevruchten, zoals zalm, forel, witte vis, kabeljauw, tonijn en makreel

Kant-en-klare maaltijden stomend heet opwarmen in de oven of microgolfoven (volgens de vermelding op de verpakking) zoals:

  • Lasagne
  • Diepvriesmaaltijden
  • stoommaaltijden

Ongekookte of onvoldoende gekookte kant-en-klare maaltijden

Hotdogs verwarmd tot min. 71°C

Hotdogs die niet adequaat verwarmd zijn

 

Risicoproducten buitenshuis (zoals bereide hummus)

Voor de zorgverlener