Epilepsie - Zorgverlener

Advies

Verwijs epilepsiepatiënten met een zwangerschapswens door naar de neuroloog voor aanpassing van de behandeling. De neuroloog zal het anti-epilepticum kiezen dat het meest effectief de epilepsieaanvallen stopt (Domus Medica).
Bij gebruik van carbamazepine en valproaat moet de patiënt 4mg foliumzuur per dag innemen.

Vrouwen met epileptische aanvallen dienen preconceptioneel goed geïnformeerd te worden over het verhoogd risico op convulsies tijdens de zwangerschap, het potentiële effect van de aanvallen en het effect van anti-epileptica op de zwangerschapsuitskomst (AJOG). Vrouwen die enzyme-inducerende anti-epileptica innemen moeten geïnformeerd worden over een verhoogd risico op falen van hormonale anticonceptiva (AJOG).

Perinatale complicaties


Bij 90% van de zwangere epilepsiepatiënten verloopt de zwangerschap normaal (Domus Medica). Momenteel zijn er geen studies beschikbaar over het risico van convulsies voor de foetus. Bij een epilepsieaanval is er wel een reëel risico op traumatische abruptio. Voorgeschiedenis van epilepsie alleen lijkt geen verhoging van malformaties te geven. Malformaties zijn eerder medicatieafhankelijk. De frequentie van convulsies wordt wel verhoogd door slaapdeprivatie of verminderde medicamenteuze therapietrouw, zoals ook klassiek buiten de zwangerschap het geval is (Domus Medica). Verder wordt epilepsie geassocieerd met spontane abortus, laag geboortegewicht, verminderde hoofdomvang, ontwikkelingsproblemen, neonatale bloedingsproblemen en perinatale sterfte (NHG).

 

Behandeling


Er is een verhoogd risico op congenitale malformaties (onder andere cardiale malformaties, genito-urinaire defecten, vertraagde neurologische ontwikkeling en orofaciale dysmorfieën) bij de vier grote groepen anti-epileptica: fenytoïne, carbamazepine, valproaat en fenobarbital. Momenteel is niet duidelijk welk anti-epilepticum het veiligste is (Domus Medica). Rekening houdend met de recentste anamnese moet de huisarts doorverwijzen naar de neuroloog. Deze kan indien de patiënte minstens twee jaar aanvalsvrij is, een step-down in de therapie overwegen door de medicatie af te bouwen of de anti-epileptica terug te brengen naar monotherapie in een zo laag mogelijke effectieve dosis met een stabiele bloedspiegel ter preventie van convulsies (Domus Medica, NHG).

Bij gebruik van deze medicatie schrijft de huisarts foliumzuur 4 mg per dag voor (Domus Medica), in te nemen minimum 1 maand voor conceptie tot het einde van het 1ste trimester in de zwangerschap (AJOG). Als de familiale anamnese positief is voor neuraalbuisdefecten, wordt valproaat of carbamazepine vermeden, tenzij dit de enige producten zijn die de convulsies onder controle brengen (Domus Medica).

Men kan ook opteren om het foliumzuurgehalte in het serum bij het gebruik van anti-epileptica te bepalen en bij foliumzuurdeficiëntie een verhoogde dosis voor te schrijven (NHG).

Als hygiënische maatregel benadrukt de huisarts een goede nachtrust (Domus Medica).

Ga na of er onderzoek gedaan is naar de oorzaak van epilepsie bij de aanstaande moeder. Epilepsie kan een onderdeel van een syndroom zijn. Indien hier aanwijzingen voor zijn of twijfel over bestaat, kan advies worden ingewonnen bij het klinisch genetisch centrum (NHG).