Menstruele cyclus en vruchtbare periode - zorgverlener

Advies

Soms wordt een kinderwens pas op latere leeftijd actueel.
De bedoeling van voorlichting geven is vooral om jonge vrouwen in te lichten over de risico’s van het uitstellen van een zwangerschap. 

Dikwijls beschikken vrouwen over onvoldoende kennis rond hun menstruele cyclus of kunnen ze niet altijd inschatten hoe ze de zwangerschapskans kunnen verhogen. Hierdoor kunnen ze hun seksuele betrekkingen niet afstemmen op het ovulatietijdstip en missen ze dit cruciale moment.

De meest vruchtbare periode bij de vrouw en de frequentie van de coïtus

Bevruchtingskans

Gemiddelde duur tot zwangerschap

Leeftijd en zwangerschap


 

De meest vruchtbare periode bij de vrouw en de frequentie van de coïtus

  • De eisprong

    • Vindt plaats ongeveer 14 dagen voor de eerste dag van de volgende te verwachten menstruatie
    • Bij een regulaire cyclus van 28 dagen is dat ongeveer op dag 14 na de eerste dag van de voorafgaande menstruatie
    • Bij een regulaire cyclus van 28 dagen ontstaan vrijwel alle zwangerschappen door een coïtus op dag 8 tot 14 van de cyclus
       
  • Coïtusfrequentie
    • Een coïtusfrequentie van 2 tot 3 keer per week in deze periode is voldoende voor een goede zwangerschapskans.
       
  • Cervixslijm
    • De consistentie en helderheid van het cervixslijm geven een goede indicatie voor de vruchtbare periode
    • Normaal preovulatoir cervixslijm is kristalhelder en heeft een hoge rekbaarheid
       
  • LH-tests en BTC
    • Bij het merendeel van de vrouwen hebben LH-tests geen toegevoegde waarde. Deze tests worden pas 1 tot 2 dagen voor de ovulatie positief, waardoor potentieel vruchtbare dagen gemist worden.
    • Registratie van de basaletemperatuurcurve (BTC) en LH-tests kunnen eventueel gebruikt worden om het moment van ovulatie en de vruchtbare periode aanschouwelijk te maken.

(NHG Subfertiliteit)
 

Bevruchtingskans

  • Een gemiddeld koppel heeft per cyclus een min of meer constante maandelijkse bevruchtingskans (15 - 25%)(Scolaro, Lloyd, & Helms, 2008), maar de kans tussen de koppels varieert heel sterk, gaande van nul of steriel tot een bovenlimiet van 60% per menstruele cyclus (te Velde et al., 2000; Velde et al., 2010). Dit kan (gedeeltelijk) door de individuele en levensstijlkenmerken verklaard worden (Hassan & Killick, 2004).
     

Gemiddelde duur tot zwangerschap

Na zes maanden onbeschermd coïtus is ongeveer 70% van de vrouwen zwanger (Van Asselt et al., 2010). Ongeveer 84% van de koppels zal dit binnen het jaar worden. Van de overige 16%, zal 50% binnen de twee jaar tot een zwangerschap komen. De cumulatieve zwangerschapskans binnen de twee jaar bedraagt 92% (te Velde et al., 2000).
 

Leeftijd en zwangerschap

  • Bij vrouwen boven de 30 jaar neemt de vruchtbaarheid snel af
  • Op 35- en 40-jarige leeftijd is de vruchtbaarheid respectievelijk 50% en 10% van die op 25-jarige leeftijd
  • Bovendien geeft een hoge maternale leeftijd meer kans op miskramen, zwangerschapscomplicaties en chromosomale afwijkingen bij de baby
  • De kans op een miskraam bij vrouwen onder de 30 jaar is 10%, rond 35 jaar is dit 20% en bij 40 jaar of ouder is dit 50%
  • Chromosomale afwijkingen, waarvan het downsyndroom de belangrijkste is, komen vaker voor op oudere leeftijd
  • Er is meer kans op sectio naarmate de leeftijd stijgt en er zijn meer meerlingen bij oudere moeders welke deels verklaard worden door voortplantingstechnieken als IVF. Meerlingzwangerschappen geven meer complicaties zoals vroeggeboorten (NHG).

 

Soms wordt een kinderwens pas op latere leeftijd actueel:

  • De bedoeling van  voorlichting geven, is de groep jonge vrouwen die wel de keuze hebben, voor te lichten over de risico’s van het uitstellen van een zwangerschap.
  • Het is niet de bedoeling de oudere moeders het gevoel geven dat zij risico’s lopen (NHG).