Leefstijlfactoren die de vruchtbaarheid beïnvloeden

Indien jullie zwanger wensen te worden, is het aangeraden:

  • zo veel mogelijk negatieve leefstijlfactoren (alcohol, roken, cafeïne, gewicht, ...) aan te pakken.
  • te stoppen met roken voor je zwangerschap of ten laatste in het begin van je zwangerschap.
  • maximaal vier tassen koffie of maximaal 0,5 liter koffie per dag te drinken.
  • je kinderwens niet te lang uit te stellen.

Bij gebruik van orale contraceptie of koperspiraal is er geen verhoogd risico op onvruchtbaarheid.

Leefstijlfactoren kunnen een belangrijke impact hebben op de gezondheid van iedere mens.

  • Er is steeds meer bewijs dat leefstijlfactoren ook een negatieve invloed kunnen hebben op de vruchtbaarheid
  • Mogelijke factoren die een invloed hebben op je vruchtbaarheid zijn: alcohol, roken, cafeïne, gewicht, leeftijd, hyperthermie en werkomstandigheden
  • Hoe meer van deze negatieve leefstijlfactoren gecombineerd voorkomen, hoe minder kans op bevruchting en zwangerschap
  • De meeste factoren kunnen jullie echter zelf verbeteren wanneer jullie een kinderwens hebben
     

1. Invloed van alcohol op je vruchtbaarheid

Alcohol vermindert je vruchtbaarheid en je kansen om zwanger te worden. Het is niet mogelijk om een veilige ondergrens vast te stellen waarvan met zekerheid kan gezegd worden dat er geen effect is op je vruchtbaarheid.

Van zodra je zwanger bent, stop je best volledig met het drinken van alcohol. Ook indien je zwanger wil worden, vermijd je best alcohol, zeker tijdens de tweede helft van de cyclus.

Binge drinken ofwel grote hoeveelheden alcohol op korte tijd drinken wordt sterk afgeraden bij kinderwens.

Lees meer
 

2. Invloed van roken op je vruchtbaarheid

Roken vermindert je vruchtbaarheid en je kansen om zwanger te worden. Daarnaast heeft roken veel andere nadelen voor, tijdens en na je zwangerschap.

Indien je zwanger wens te worden, stop je best met roken voor je zwangerschap .

Het blijft zinvol om op gelijk welk moment in je zwangerschap te stoppen met roken.

Lees meer
 

3. Invloed van cafeïne op je vruchtbaarheid

Er is momenteel nog niet veel bewijs dat cafeïne een effect heeft op de vruchtbaarheid. Heel veel koffie drinken tijdens de zwangerschap wordt echter afgeraden.
 

Indien je zwanger wil worden of (net) zwanger bent, drink je best maximaal vier tassen koffie of maximaal 0,5 liter koffie per dag. Dit komt overeen met maximaal 300 mg cafeïne per dag.

Lees meer 
 

4. Invloed van gewicht op je vruchtbaarheid

Aan de hand van de BMI of Body Mass Index kan je bereken of je al dan niet een gezond gewicht hebt. Overgewicht en obesitas verminderen je vruchtbaarheid en je kansen om zwanger te worden.

  • Bij overgewicht (BMI tussen de 25 kg/m2 en 29,9 kg/m2), kun je proberen om wat af te vallen voor je zwanger wordt, op je voeding te letten en wat meer lichaamsbeweging in te bouwen.
  • Bij obesitas (BMI > 30 kg/m2), probeer je gewicht te verliezen en gebruik je best anticonceptie tot je je streefgewicht hebt bereikt. Obesitas vermindert de vruchtbaarheid en een obese zwangere heeft meer kans op complicaties tijdens zwangerschap en bevalling.

Bereken je BMI op Hartstichting of de Groeimonitor

Lees meer
 

5. Invloed van je leeftijd op je vruchtbaarheid

Het is bewezen dat de leeftijd een negatieve invloed heeft op de vruchtbaarheid, voor zowel mannen als vrouwen.

  • De effecten ervan zijn meer uitgesproken voor vrouwen dan voor mannen en hangen vooral af van individuele factoren

  • Na de leeftijd van 30 jaar (vrouwen) of 45 jaar (mannen) vermindert de kans op een zwangerschap jaar na jaar

Vrouwen boven de 38 jaar die reeds zes maanden proberen zwanger te worden, consulteren best een gynaecoloog.


Opgelet: Doorgaans wordt er te veel vertrouwd op vruchtbaarheidsbehandelingen.

  • Deze kan echter meer dan 30 à 50% van de onvruchtbaarheid op latere leeftijd  niet verhelpen
  • Dit betekent dat een aantal van deze koppels ongewenst kinderloos blijven of een kleiner aantal kinderen hebben dan vooraf gewenst
  • Indien je zwanger wil worden , stel je de kinderwens best niet te lang uit
  • Bij vrouwen neemt de vruchtbaarheid af vanaf de leeftijd van 30 jaar en daalt verder na de leeftijd van 35 jaar
     

6. Invloed van temperatuur op je vruchtbaarheid

Er is geen duidelijk bewijs dat een temperatuursverhoging, zoals sauna, of temperatuursverlaging een invloed heeft op de vrouwelijke vruchtbaarheid.
Er is mogelijks een verhoogde kans op het hebben van een kindje met een geboortedefect door extreme temperatuursverhoging.

Temperatuursverhogingen zoals sauna, strak ondergoed, langdurig zitten en laptop gebruik zou wel een invloed kunnen hebben op  de vermindering van de kwaliteit van het sperma en de mannelijke vruchtbaarheid . Meer studies hierover zijn echter noodzakelijk, maar preventief worden activiteiten die leiden tot verhoogde temperatuur in de balzak best tot een minimum beperkt.

Lees meer 
 

7. Invloed van je werkomstandigheden op je vruchtbaarheid

Tijdens de zwangerschap worden vrouwen beschermd tegen schadelijke factoren op het werk. Voor vrouwen die proberen om zwanger te worden, bestaat deze bescherming nog niet.

  • Vrouwen kunnen zich wel al vooraf informeren over potentiële risico’s bij de arbeidsgeneeskundige dienst.
  • Neem bij risicovol werk contact op met de arbeidsgeneesheer van zodra je weet dat je zwanger bent.

Lees meer
 

8. Geen invloed van contraceptiva op je vruchtbaarheid

Het effect van het gebruik van contraceptiva op de vruchtbaarheid is een bekommernis voor vrouwen die een contraceptiemiddel gebruiken of wensen te gebruiken.
Het gebruik van contraceptiva leidt echter niet tot een verminderde vruchtbaarheid.

  • Het continu gebruiken van orale contraceptiva (zowel op korte als op lange termijn) om de menstruatie te onderdrukken is een algemeen toegepaste praktijk omwille van gezondheids- en leefstijlredenen. 

    • Er is echter weinig informatie gekend over de invloed van het continu gebruiken van orale contraceptie en de tijd nodig om zwanger te worden. Deze methode zou de terugkeer van de vruchtbaarheid niet vertragen.
       
  • Het gebruik van een koperspiraal kent evenmin een invloed op de vrouwelijke vruchtbaarheid en de tijd nodig om zwanger te worden.
     
  • Na het verwijderen van een hormoonhoudend spiraaltje blijk je evenveel kans te hebben om zwanger te worden dan na het verwijderen van een koperpspiraal.
     
  • Bij gebruik van orale contraceptie of koperspiraal is er geen verhoogd risico op onvruchtbaarheid.


Meer informatie:

Uit onderzoek blijkt dat vrouwen met een langdurig gebruik (≥ 5 jaar) van orale contraceptiva zelfs een beschermende invloed ondervinden  op de vruchtbaarheid.

  • Bij sommige vrouwen zal de vruchtbaarheid zich redelijk snel herstellen na het stoppen met anticonceptiva.

  • Bij anderen –in het bijzonder de vrouwen ouder dan 30 jaar die nog geen kind hebben- wordt de terugkeer van de vruchtbaarheid tijdelijk vertraagd (beperkt tot de eerste maanden na het stoppen van de contraceptie).

  • Na stoppen van de prikpil herstelt je vruchtbaarheid zich na 6-24 maanden.

  • Bij vrouwen die een laaggedoseerde pil gebruiken, blijkt de kans op een zwangerschap gedurende de eerste 3 normale menstruele cylci na stoppen iets lager te zijn dan bij vrouwen die voordien geen anticonceptie gebruiken. Na zes maanden blijkt er geen verschil meer te zijn.

 
Interessante website

Test je vruchtbaarheid: www.testjevruchtbaarheid.be:

  • Informatie
  • Advies
  • Vruchtbaarheidstest
  • Invloedsfactoren
Voor de zorgverlener